ویژگی های انسان ایده آل از نظر جان استوارت میل ( 1806 - 1873):

1) روشن بینی

    1-1- توانایی تئوریک

    1-2- استعداد نظری

2)کفایت عملی

    2-1- دانش عملی

    2-2- کاردانی

    2-3- پیگیری

    2-4- سخت کوشی

3) بلوغ و پختگی روحی و اخلاقی

    3-1- توانایی قرار دادن خود در شرایط دیگران

    3-2- بی غرضی

    3-3- بی طرفی

    3-4- خودخواه نبودن

    3-5- تنگ نظر نبودن

4) فردیت و خودمختاری

    4-1- خویشتن داری

    4-2- خودیابی

     4-3- قائم به ذات بودن

( به نقل از : سرآمدان اندیشه و ادبیات, محسن حیدریان,نشر قطره, ص 412)

 این همه مربای توت فرنگی را از کجا آورده است؟

مولیر هنگامی که نقش قهرمان اول نمایشنامه معروف خود « مریض خیالی» را بر روی صحنه تئاتر بازی می کرد, دچار درد شدید و طاقت فرسایی در ناحیه سینه شد. اما هر طور بود تا پایان بازی و فرود پرده نمایش به روی خود نیاورد و به سختی درد را تا آخر بازی تحمل کرد. در وسط نمایش مولیر از شدت فشار درد یک بار خون بالا آورد, اما نه فقط تماشاچیان بلکه همکارانش هم فکر می کردند که او همچنان مشغول بازی است. جمعیت مرتب کف می زدند و تشویق می کردند , اما مولیر بدون این که به روی خود آورد از درد به خود می پیچید. یکی از بازیگران با اشاره به خون آمده از گلوی مولیر زیر گوش کسی گفت: این همه مربای توت فرنگی را از کجا آورده است؟ کسی بیماری و درد او را جدی نمی گرفت. نمایشنامه که به پایان رسید دوباره خون بالا آورد. همکارانش با تعجب گفتند: نمایشنامه تمام شد, دیگر بازی نکنید. ساعاتی بعد مولیر با زندگی وداع کرد و در نقش خود فرو افتاد. هیچ کشیشی بر جنازه و مراسم کفن و دفن او حاضر نشد. این قیمتی بود که مولیر برای انتقادات تند و گزنده خود از زهد نمایی و دستگاه روحانیت مسیحی, حتی پس از مرگ باید می پرداخت. کشیشی که با تاخیر بسیار و پس از دفن مولیر آمده بود, تنها گفت: او هرگز به گناهان کبیره خود در تقبیح روحانیت اعتراف نکرد و لذا تا ابد در آتش جهنم خواهد سوخت.

( سرآمدان اندیشه و ادبیات از دوران باستان تا آغاز قرن بیستم - محسن حیدریان- نشر قطره- ص ۱۹۹.

سرآمدان اندیشه و ادبیات

کتابی که این روزهای مرا پر می کند , کتابی مفید و خواندنی است با عنوان: « سرآمدان اندیشه و ادبیات: از دوران باستان تا آغاز قرن بیستم» نوشته آقای محسن حیدریان ,1385, نشر قطره . این کتاب به بررسی اجمالی - اما مفید - آراء و عقاید پنجاه و یک سرآمد تاریخ بشری می پردازد:

1) سقراط

2) افلاطون

3) ارسطو

4) توماس آکینو

5) دانته آلیگیری

6) بوکاچیو

7) حافظ

8) گوتنبرگ

9) داوینچی

10) ماکیاولی

11) لوتر

12) شکسپیر

13) گالیله

14) سروانتس

15) دکارت

16) هابز

17) مولیر

18) جان لاک

19) جاناتان سویفت

20) نیوتن

21) مونتسکیو

22) ولتر

23) کارل فون لینه

24) دیوید هیوم

25) ژان ژاک روسو

26) آدام اسمیت

27) کانی

28) ادموند بورک

29) گوته

30) هگل

31) کالریج

32) لرد بایرون

33) پوشکین

34) ویکتور هوگو

35) بالزاک

36) الکسی دوتوکویل

37) جان استوارت میل

38) چارلز دیکنز

39) سورن کیرکه گارد

40) مارکس

41) هرمان ملویل

42) گوستاو فلوبر

43) داستایوفسکی

44) تولستوی

45) ایبسن

46) مارک تواین

47) نیچه

48) اگوست استریندبرگ

49) ادوارد برنشتین

50) سلما گرلوف

51) امیل زولا

 ای رعنا عروس سرافراز !

می گویند مهمترین علت بالارفتن از صخره ها می تواند این باشد که صحنه هایی را ببینند که دیگران از دیدن آن محرومند. بی گمان کمتر کوهنوردی است که پس از رسیدن به قله نوعی وجد در خود احساس نکند. ایستادن در چنین مکان هایی رقت را بر قلب جاری می کند و اگر زبان به سخن در آید , مطمئنا احساسات ناب انسانی امکان بروز می یابند.

شادباش گویی کوهنوردان به یکدیگر و در آغوش کشیدن معمولا نخستین واکنش آنان است و به تدریج به خواندن دسته جمعی سرود "ای ایران" روی می آورند . کافی است به هنگام پایین آمدن کمی به گفتگوهای خودمانی چند نفر از آنان گوش دهی. دیگر از خود و دوستان گذشته اند و موضوع گفت و شنودها «جهانی» و «انسانی» شده است. در واقع از همراهی با طبیعت می توان همان راهی را رفت که فیلسوفان و عارفان رفته اند. همگی با نوعی مهر تایید بر باور آفریدگار داشتن این جهان از ارتفاع و از خود می کاهند و گویی  صعود و فرود کوه , نمایی از سلوک انسانی برای تجدید باور به همانی است که « عبدی» می گوید. "نقل است که یک روز در حرم باد می جست و شیخ [ابوالقاسم نصرآبادی] در برابر کعبه نشسته بود که جمله استار کعبه از آن باد در رقص آمده بود. شیخ را از آن حال وجد پیدا شد. از جای جست و گفت: ای رعنا عروس سرافراز که در میان نشسته ای و خود را چون عروس جلوه می دهی و چندین هزار خلق در زیر خار مغیلان به تشنگی و گرسنگی در اشتیاق جمال تو جان داده, این جلوه چیست؟ که اگر تو را یک بار «بیتی» گفت, مرا هفتاد بار « عبدی» گفت." ( تذکره الاولیا عطار)

حاجی و هاجی !

1) سال 1337 :

و اينك بم . خرمشهري منهاي كارون . با خيابانهاش تميزتر ... و با همان نخل ها ،‌باضافه ي بوي بهار نارنج و كوچه باغهاي مستقيم . اما در قدم اول آنقدر كور ميبيني که انگار آغ ممد خان همين دهسال پيش از اين جا هم گذشته . دكتر دندانساز بهداري ميگفت :‌99 درصدشان كور ظاهرند ،‌الباقي كور باطن . كه شوخي ميكرد . وراستي چرا اين همه چشم معيوب ؟ به علت آب ناسالم؟ يا اثر باد و ريگ روان؟ - كسي جوابي نداشت . همين دكتر بود كه حاليم كرد كه چرا آن سمت ها همه دندان طلا ميگذارند . (كارنامه سه ساله چاپ سوم , گذري به حاشيه ي كوير ,جلال آل احمد)

2) سال 1388:

و اینک همه حاجی شده اند. از فروش پسته , خرما و یا حتی با وام گرفتن و به حج تمتع (!) رفتن ! دوستی می گفت: 99 درصد مردم حاجی اند و من گفتم الباقی هم هاجی ! نفهمید چه می گویم. هاجی به معنای هجو کننده دیگران. آنقدر که از زشتی های همدیگر سخن می گوییم از خوبی ها نمی گوییم. و راستی چرا؟ به علت مشکلات روزمره؟ یا عادت کرده ایم؟ کسی جوابی دارد؟ بیخود نیست که همه با همدیگر سر جنگ و جدل داریم.

گربه کرمانی و بچه گربه چوبک !

چند روز قبل بنا به ضرورت مجبور شدم نیم ساعتی را در پیاده رو و در جلوی در ورودی موسسه ای منتظر شوم. از فرصت استفاده کردم و با نگهبان سر صحبت را باز کردم به امید یافتن بهانه ای برای نوشتن مطلبی. پرایدی در خیابان توقف کرد و صاحب پراید در را باز گذاشت تا فرمان اتومبیل را قفل کند. گربه ای که در جوی کنار خیابان دراز کشیده بود , برخاست و نزدیک پراید رفت . چند لحظه بعد, صاحب پراید در را بست که دیدیم صدای ناله وحشتناک گربه به هوا رفت. دم گربه لای در پراید گیر کرده بود و در بسته شده بود.  صاحب پراید در را باز کرد و گربه رها شد . فریادهایی که گربه گرفتار می کشید و حرکات آکروباتیک آن براستی شنیدنی و دیدنی بود. با خود فکر کردم جای صادق چوبک خالی که از فریادهای ناشی از غریزه گربه یک داستان ناتورالیستی در بیاورد. جبر ناشی از به خطر افتادن جان , چنان این موجود را به تحرک واداشته بود و موقعیت بسیار ناگواری برایش فراهم کرده بود که جز با دید ناتورالیستی نمی شد چرایی ماجرا را تحلیل کرد. بر حسب تصادف امروز دیدم که صادق چوبک داستانی دارد که در باره بچه گربه ای است. عنوان داستان " بچه گربه ای که چشمانش باز نشده بود" است. داستان در باره بچه گربه ای است که از تیر چراغ برق بالا می رود و پسربچه ای تلاش دارد آن را پایین بیاورد. مردم جمع می شوند و ...

کاری شیر می کنه, شمشیر نمی کنه !

در فارسی کرمانی زبانزد " کاری شیر می کنه, شمشیر نمی کنه" را آنگاه به کار می برند که بخواهند بر اهمیت عوامل وراثتی بر رفتار فرد تاکید کنند. در واقع, نقش وراثت و تربیت در پرورش آدمی برای همگان قابل قبول است ولی در باره میزان اهمیت هر یک گویا چندان توافقی نیست. " آورده اند که چون حاتم طائی از دنیا رحلت کرد, و در کرم او دست فنا بست, برادر او خواست که بر جای او نشیند و بساط کرم کند. گویند که حاتم قبه ای ساخته بود که آن هفتاد در یچه داشت و سائلان گرد بر گرد آن بایستادی و هریک دست در دریچه کردندی, او چیزی در دست ایشان نهادی. برادرش خواست که در آن قبه نشیند. مادرش مر او را ملامت کرد و گفت: از تو آن نیاید که از حاتم. برادرش بر آن سخن التفات نکرد. مادرش خواست که او را بیازمایدو جامه ای خلق در پوشید و به دری از آن درهای قبه آمد و چیزی خواست و بستد و به در دیگر رفت و بستد و به در سوم رفت. برادر حاتم گفت: نه این ساعت دوبار بستدی و دیگر مراچعت می کنی! و بانگ بر وی زد. مادر خود را بر وی ظاهر کرد و گفت: جان مادر, من تو را گفتم که این کار کار تو نیست. به خدای , که روزی بر سبیل امتحان بر برادر تو از هفتاد در چیزی بخواستم و بداد و او هر بار از انعام خود مرا نصیب می داد, و با آنکه دست مرا می شناخت هیچ نگفت و بر من ظاهر نکرد و من اختلاف طبایع شما آنگه دانستم که شما را شیر می دادم. هر گاه که تو شیر می خوردی, یک پستان در دهان گرفتی و پستان دیگر محکم به دست گرفتی تا کس دیگر آن را نخورد. و چون او شیر خوردی تا دیگر پستان در دهان طفلی ننهادمی او شیر نخوردی. پس اختلاف طبایع شما مرا از آنجا معلوم شد که اخلاق و طبایع هم در ایام طفولیت در نهاد آدمیزاد روشن می گردد و چون ثابت و راسخ گشت تغییر و تبدیل آن دشوار دست دهد."( جوامع الحکایات)

ای بابا این داستان که سر و ته نداشت !

گاهی دانشجویان سوالاتی از من می پرسند که چندان در حیطه تخصصی من نیست ولی جوابشان را می دانم ولی از ترس اینکه مطلب را نتوانم ادا کنم و یا موضوع مورد تدریس انحراف را بر نمی تابد, به منابعی ارجاعشان می دهم. مثلا ترم پیش دانشجوی ادبیات فارسی از من که در باره ناتورالیسم مختصری توضیح داده بودم , پرسید و گفت: اصلا مگر مجبورند که این جوری بنویسند؟" حال باید تاریخ ادبیاتی را در عرض چند دقیقه برای او , آن هم با مقاومتی از پیش نهادینه شده در ذهنش, توضیح دهی. یا چند سال قبل دانشجویی می گفت :ما با این پشنوانه ادبی غنی دیگر لازم نیست در باره پست مدرنیسم و ... وقتمان را تلف کنیم." به نظر می رسد که دید ادبی برخی دانشجویان ما زیادی بومی است و به ادبیات به مثابه جریانی جهانی نمی نگرند. اما وقتی با آنان به گفتگویی دوستانه می نشینی همان می گویند که ادبیات پست مدرنیسم به دنبال آن است. مثلا هراس آنان از واقعیت جهان خارج  گاهی بسیار پررنگ تر از آن هراسی است که در برخی آثار پست مدرن مطرح شده است. یا مثلا پایان داستان زندگی خود را چندان ختم  به یقین توصیف نمی کنند و از برخی در هم ریختگی های داستان زندگی خود شگفت زده اند. اما ... اگر داستانی پست مدرن خواندند که در آن این قبیل نکات گنجانده شده باشد, سر و صدایشان در می آید که ای بابا این داستان که سر و ته نداشت.

 من بزرگ شدنی نیستم !

1) کودکی می گفت:" من دلم نمی خواهد بزرگ شوم. حالا که بزرگ شده ام و معنی دعوا را فهمیده ام خیلی ناراحت می شوم که آدم ها با هم دعوا می کنند و چند روز با هم قهر می کنند.  وقتی بچه بودم نمی فهمیدم دعواکردن یعنی چی" آهی کشید و ادامه داد: " و حالا می دانم."

2) کودکی از پدرش پرسید وقتی من بزرگ شوم شما هم بزرگ می شوید؟ پدر هم گفت: بله. کودک پرسید وقتی من مثلا پنجاه ساله شوم شما می شوید چند ساله؟ پدر گفت: هشتاد ساله. کودک گفت: اونوقت شما هم مثل پدر بزرگ ممکنه بمیرین؟ پدر گفت: بله ممکنه. کودک گفت: من نمی خواهم بزرگ بشم.

3)... و سرانجام تشویق های طولانی حضار ، [هوشنگ] مرادی [کرمانی] را به روی سن فرستاد. وقتی به پشت میکرفن رسید: از حضار پرسید: اگر شما جای من بودید با این همه محبت چه می کردید؟ و بعد داستانی گفت و از آن نتیجه گرفت : بی جهت برای من بزرگداشت می گیرند. من بزرگ شدنی نیستم. او از کسانی تشکر کرد که آثار او را چاپ کرده اند و آرزو کرد روزی برای آنها بزرگداشت بگیرند و بعد هم دسته گل خود را به کیومرث پوراحمد داد تا برای بی بی قصه های مجید ببرد که 3 سال است بیمار شده.(برگرفته از سایت تبیان)

4)چند وقت پیش یکی به من گفت که در مسئله مورد اختلاف نظر من با وی " خیلی بچه تشریف دارم." تازه فهمیده ام چه تعریف بزرگی از من کرده است و من نمی دانستم.

نمی داند چه شعری خواهد گفت !

مدتی است که در طول روز نمی دانم امشب باید در وبلاگ چه بنویسم. در این فکر بودم که دارم کم کم به وضعیت نگران کننده ای در وبلاگ نویسی می رسم که بر حسب اتفاق و در بازخوانی کتاب «یک گفتگو» از آقای ناصر حریری با آقای نجف دریابندری, مترجم فرزانه, این نوشته کمی دلگرمم کرد:

حالتی ... که آدم نمی داند لحظه بعد عملا چه کار خواهد کرد. ... به نظر من کار آفرینشی یعنی همین. هیچ شاعری از پیش نمی داند که چه شعری خواهد گفت. چون اگر بداند , خوب, پس معلوم می شود شعرش را گفته است و حالا باید به فکر آن شعری باشد که هنوز نگفته است. به این ترتیب ما در روند آفرینش هنری وارد نوعی سیر واپس رونده می شویم و دیر یا زود به جایی یا لحظه ای می رسیم که شاعر یا نویسنده نمی داند چه شعری خواهد گفت یا چه چیزی خواهد نوشت.

هر چند چرت و پرت نویسی بنده در این وبلاگ نه هنری است و نه شاعرانه, ولی گویا خیلی هم بد نباشد گاهی ندانیم قرار است چه بگوییم یا بنویسیم.

میرزا سنگلاخ

امروز یکی از دوستان همکار را ملاقات کردم. از اوضاع واحوال انجمن زبانشناسی که در سایتی قبلا داشته ام پرسید . از ماجرای قطع همکاری ام با آن سایت گفتم و این که حال دست به دامان بلاگفا شده ام و وبلاگی دارم که در آن رئیس و مرئوسش خودمم. در ذهنم آمد که بگویم شده ام میرزا سنگلاخ. گویند میرزاسنگلاخ شاعر دوره قاجار قطعه سنگ مرمر بزرگی در مصر آماده کرده بود که به مدینه ببرد و بر قبر پیامبر(ص) بگذارد ولی موفق نشد و سنگ را به تبریز برد و پس از مرگش بر قبر خودش نهادند. 

نمی دانم چه سری در کار هست !

می گویند: زن جوانی در سالن فرودگاه منتظر پروازش بود. چون هنوز چند ساعت به پروازش باقي مانده بود ، تصميم گرفت براي گذراندن وقت كتابي خريداري كند. او يك بسته بيسكويت نيز خريد. او بر روي يك صندلي دسته دار نشست و در آرامش شروع به خواندن كتاب كرد. در كنار او يك بسته بيسكويت بود و در كنارش مردي نشسته بود و داشت روزنامه مي خواند. وقتي كه او نخستين بيسكويت را به دهان گذاشت ، متوجه شد كه مرد هم يك بيسكويت برداشت و خورد. او خيلي عصباني شد ولي چيزي نگفت. پيش خود فكر كرد: «بهتر است ناراحت نشوم ، شايد اشتباه كرده باشد.» ولي اين ماجرا تكرار شد. هر بار كه او يك بيسكويت برمي داشت ، آن مرد هم همين كار را مي كرد. اين كار او را حسابي عصباني كرده بود ولي نمي خواست واكنش نشان دهد. وقتي كه تنها يك بيسكويت باقي مانده بود ، پيش خود فكر كرد:«حالا ببينم اين مرد بي ادب چه كار خواهد كرد؟» مرد آخرين بيسكويت را نصف كرد و نصفش را خورد. اين ديگه خيلي پررويي مي خواست! او حسابي عصباني شده بود. در اين هنگام بلندگوي فرودگاه اعلام كرد كه زمان سوار شدن به هواپيماست. آن زن كتابش را بست ، چيزهايش را جمع و جور كرد و با نگاه تندي كه به مرد انداخت از آنجا دور شد و به سمت دروازه اعلام شده رفت. وقتي داخل هواپيما روي صندلي اش نشست ، دستش را داخل ساكش كرد تا عينكش را داخل ساكش قرار دهد و ناگهان با كمال تعجب ديد كه جعبه بيسكويتش آنجاست ، باز نشده و دست نخورده!خيلي شرمنده شد!! از خودش بدش آمد . . . يادش رفته بود كه بيسكويتي كه خريده بود را داخل ساكش گذاشته بود. آن مرد بيسكويتهايش را با او تقسيم كرده بود ، بدون آنكه عصباني و برآشفته شده باشد. ( به نقل از اینترنت)

امروز این پیام را از دوستی به نام آقای عباس ایلاقی دریافت کردم:

سلام
چقدر ناراحت کننده است که در لیستهای شما اسم بچه های گروه واعظی زاده اصلا دیده نمی شود بچه هایی که برای اولین بار دیواره علم کوه آن هم مسیر لهستانیهای 52 را صعود کردند بچه هایی که مسیرهای طاق علی و مسیر کتیبه مسیر انجیر و مسیر علی اکبر را باز کردند بچه هایی که قله دماوند را چندین بار انهم زمستان صعود کردند
نمی دانم چه سری در کار هست
فقط امیدوارم این کار برای حذف کلی گروه واعظی زاده نباشد
قابل توجه :
شهید محمد رضا عسکری صعود کننده دیوار علم کوه از مسیر فرانسویها
پیام خواجه صعود کننده از مسیر لهستانیهای 52
حجت همت افزائ صعود کننده از مسیر لهستانیهای 52
فرهنگ خاتمی صعود کننده دیوار علم کوه از مسیر فرانسویها
حسن میر طهماسب رئیس گروه واعظی زاده
خودم هم که اصلا مهم نیست
مردان و زنانی که بارها و بارها اسم کشور عزیز ایران و اسم کرمان را بر روی بزرگترین دیوارها و قله های بلندبه اهتزاز در اوردند نمی دانم چه شده است که اینطور مورد بی مهری اقایان ان هم همشهریهای خودمون قرار گرفتیم

 

والله "هیچ سری در کار نیست". این هم جواب بنده:

با سلام خدمت دوست عزیز کوهنورد آقای ایلاقی
از پیام شما بسیار ممنونم. از اینکه انتقادتان را صریح مطرح کرده اید هم ممنونم. ولی توجه شما را به این نکته جلب می کنم که این جا تنها یک وبلاگ است و نه مثلا سایت رسمی. باور کنید هیچ سری هم در کار نیست. بنده آن هایی را که می شناختم و یا در عرض شش هفت سال گذشته که به کوهنوردی پرداخته ام و با آنان آشنا شده ام معرفی کرده ام. مثلا خیلی راحت من هم می توانم از شما ایراد بگیرم که چرا در وبلاگتان نامی از خیلی ها که در کوهنوردی کرمان موثر بوده اند نبرده اید و شما جواب خواهید داد که این وبلاگ خودمان است . حق هم دارید. ولی بهتر بود بدون این بدخیالی در باره قصد وبلاگ نویس درمانده ای که تنها قصد معرفی کوهنوردی کرمان را دارد - دست او را می گرفتید و لیست افراد از قلم افتاده را ذکر می کردید. بد نیست بدانید بنده هیچ نفعی از بابت این کار ندارم و تنها با هزینه شخصی خود این اطلاعات را در اینترنت می گذارم . هیچ ارتباطی با هیچکدام از مسئولین و غیر مسئولین کوهنوردی ندارم و تنها و تنها علاقمند کرمان و کوه های کرمانم و بس. دلیل بی مهری قرار گرفتن دوستانتان را هم از همان هایی بپرسید که کاره ای هستند. بنده معلمی ساده ام .

موفق باشید

قضاوت هم باشد با شما خواننده وبلاگ.

تنها یغماست که به درددل پویا گوش می دهد !

چند روز قبل فیلم زیبای " سفر به شرق" به کارگردانی آقای مهدی برقعی از تلویزیون پخش شد. فیلم بسیار جذاب بود. پويا ظاهرا سفالی ساخته ودر مسابقات فرهنگي هنري آموزش پرورش رتبه اول شرکت کرده و اول شده است در حالیکه این سفال ساخته دست او نیست و آن را از بازار خریده است. او به مسابقات كشوري دعوت مي شود تا پیش چشم داوران  سفال شبیه سفال خود را بسازد. پويا براي حفظ آبروی خود دور از چشم خانواده براي يافتن سازنده اصلي سفال و يادگيري سفالگری بدون بليط سوار قطار می شود و مشكلات زیادی را تحمل می کند. در قطار به يغماي خشت مال , شاعر بي سواد نيشابوري ,برمی خورد و ماجرا را برایش می گوید. یغما سعی می کند کمکش کند ولی سرانجام مامور قطار دستگیرش می کند و او فرار می کند و به روستای محل سکونت سازنده سفال می رود و ... اما صحنه ای بس زیبا و گیرا در این فیلم بود که بدجوری بیننده را میخکوب می کرد. در کوپه قطار, پیرزن به خواب فرورفته است, مرد روشنفکر مدعی نویسندگی پز نویسندگی اش را می دهد و سعی در معرفی خود به خارجی ها دارد, جوان ژیگلو دارد به آهنگی مبتذل گوش می کند, و تنها یغماست که به درددل پویا گوش می دهد ...

خلاف گزیدگی !

روزی نیست که هنگام رانندگی در هر دقیقه با خلافی روبرو نشوم. کار به جایی رسیده است که اگر خلافی نبینم تعجب می کنم. امروز که به اتفاق یکی از دوستان کوه از کوه صاحب الزمان به شهر بر می گشتیم, در میدان تازه احداث درگاه قلی بیگ, دو موتور سیکلت با شش (!) سرنشین خلاف جهت میدان رفتند و کلی ترافیک میدان را به هم ریختند تا جلوی باغ بیرم آباد ( حداکثر پنج ثانیه زودتر) در مسیر خود به سمت میدان سرآسیاب قرار گیرند. در طول خیابان سرباز بارها موتورسیکلت سواران و گاهی اتومبیل هایی را می دیدیم که خلاف جهت می آمدند و دیدم که بدجوری به وجود خلاف هایی از این دست عادت کرده ایم. در جایی پارک کردم که دوستم پیاده شود که اتومبیلی به صورت مورب جلویم پیچید و پارک کرد و در واقع اتومبیل من در جای پارک خود زندانی شد. جالب اینکه وی پس از اتمام صحبت با تلفن همراه خود تازه متوجه شد که من چند دقیقه است که سعی می کنم از پارک بیرون بیایم و نمی توانم. می خواست دنده عقب برود و من مجبور شدم به سرجای پارک قبلی ام برگردم تا وی بتواند دنده عقب برود. وقتی دنده عقب می رفت بنای ناسزاگویی را گذاشت و من حتی جرات سرتکان دان به نشانه تاسف را به خود ندادم زیرا خشم جوان از چند ثانیه معطل شدنش به حدی آتشین بود که ترسیدم مرا نیز در آن بسوزاند. با سکوت گذشتم. 

با این نیز که تو می گویی یکی ام !

[مولانا] در بردباری و شکیبایی حوصله یی کم مانند داشت. طالب علمی که با صوفیه دشمنی داشت, بر سر جمع با وی گفت از مولانا نقل کنند که جایی گفته است « من با هفتاد و سه مذهب یکی ام, آیا این سخن مولانا گفته است؟» گفت آری گفته ام. آم مرد زبان طعن بگشاد و مولانا را دشنام  داد. مولانا بخندید و گفت با این نیز که تو می گویی یکی ام. ( از مقدمه دکتر عبدالحسین زرین کوب بر مثنوی معنوی)

نگاه کردم تا فراخ شده !

امیر ازهر سپهسالار یعقوب لیث بود و از شدت تواضع خود را ابله می نمود. در باره وی گفته اند که :" روزی مردمان برخاستند اندر قصر یعقوبی. او انگشت به زفرین اندر کرده بود و انگشت او سخت آماس گرفته و بمانده. چون او بر نمی خاست نگاه کردند و آن بدیدند و آهنگری بیاوردند تا انگشت او بیرون کرد از آن و برفت. دیگر روز هم آن جا بنشست . باز انگشت سخت کرده بود  به زفرین اندر. گفتند: چرا کردی؟ گفت: نگاه کردم تا فراخ شده ! " ( تاریخ سیستان)

آه انسان

صادق چوبک ( در مجموعه خیمه شب بازی)

باید که

انگشت

در انگشت

چار میخ کنیم

تا دلها به هم راه یابند

و لبها به هم نزدیک شوند

و بر دلهره ها چیره شویم

انگشتانی که برای بستن گره های آشتی

و گرداندن چرخ های سیلو

و زخم بندی

و تراشیدن پیله­های تراخمی

و زفت اندازی

آفریده شده

حیف است

برای چکاندن ماشه

و کشیدن رسن کولاس

به کار رود.



سم پاشی کنید

مرداب دم کرده و جوشنده مرگبار را

و جرثومه های لزج را

در غشاء یاخته ها بترکانید

بکوبید

لانه آکنده از لاش مرده موریانه را

بپاشید از هم

آیین سکه پروری

و گوهر اندوزی

و زربوسی خون بار را



گریه زیر دندان جویده شما را می شنوم

چرا نمی گویم؟

چرا نمی نویسم؟

نمی توانم؟

هوشم، حواسم، روحم، مرده؟

نه!

بختکی که در این کابوس مرگبار

بر ما افتاده

سنگین است،

متعفن و چرکین است

کشنده است.

باید کاری کرد کارستان.



شیشه فانوس خورشید

زنگار گرفته.

روغن پیه سوز ماه

ته کشیده.

خم نیلی آسمان

چرک ناک شده

اما این جاودانه نیست

شیشه فانوس خورشید

صیقل گیرد.

روغن پیه سوز ماه

افزون گردد.

و چرکی رخساره نیلی سپهر

زدوده شود.

نه، نه،

من نمرده ام

و هیچ کس نمرده،

آدمی مرگ را کشته.



نعش کش سیاه چرکین پلشت،

تهی،

به گورستان برگشت.

گوش خر عیسی !

حتما با فعل «حاضر جواب بودن» آشنایید. در جایی و به مناسبتی «حاضرسوالی» را هم در این وبلاگ طرح کردیم. حال اگر شخصی در موقعیتی با عملی سریع فضایی را به وجود بیاورد تا بتواند حاضرجوابی کند, به این عمل او چه باید گفت؟ «حاضر عملی»؟یا ... به هر حال گویا کم کم «حاضر» را می توان تکواژ مقید  اسم ساز هم به حساب آورد. می گویند: عیسی(ع) پیوسته جامه پلاس پوشیدی. ترسایی اندیشید که صدره ای از سندس برای بدن او بدوزد. نزد درزی رفت و گفت از این سندس جامه ای بدوز و چیزی از آن برمگیر. چون ترسا آمد که جامه بازستاند, شاگرد درزی با استاد کینه داشت. به ترسا گفت که استاد از پارچه دزدیده و استاد فورا آن قطعه را به شکل گوش خر ساخت و به ترسا گفت این را برای تبرک به شکل گوش خر عیسی ساختم و نگه داشتم.

آبرو, آب جو نیست !

در فارسی کرمانی زبانزد «آبرو, آب جو نیست !» زمانی به کار می رود که بخواهند اهمیت حفظ آبروی دیگران را به شخصی یادآوری کنند. امروز بر حسب تصادف این تعبیر را در اشعار سعدی یافتم:

هر که با بدمستان نشیند ترک مستوری کند  /  آبروی نیکنامان در خرابات آب جوست

بد نیست بدانید که خرابات به معنی : محل فُسّاق اعم از قحبه خانه و قمارخانه و ميخانه . جائي که اراذل و اوباش براي طرب در آن ميگذرانند. عشرتکده  ( لغتنامه دهخدا) است ولی به تدریج معنای آن به  "در عرفان ، مقام و مرتبه ويراني عادات نفساني" ( فرهنگ معین)  تغییر یافت.

 داغ زبانشناختی !

دیروز شبکه چهار تلویزیون داغ زبانشناختی (!) مرا تازه کرد. در برنامه ای که به بررسی ترجمه دکتر علی محمد حق شناس از کتاب "تاریخ زبانشناسی" اختصاص داشت, سه تن از بهترین استادان دوران تحصیلم در تهران -- دکتر علی محمد حق شناس, دکتر علی اشرف صادقی و دکتر محمد دبیرمقدم --  را در کنار هم دیدم. یکی در مقام مترجم و دو دیگر در مقام بررسی کننده و منتقد.بی شک تاثیر این سه استاد فرزانه بر من یکسان نبوده است. از کلاس های دکتر حق شناس , صمیمیت و مهربانی, و از کلاس های دکتر علی اشرف صادقی, دقت و تیزبینی, و از کلاس های دکتر دبیرمقدم, شور و شوق, در خاطرم مانده است. دکتر حق شناس عزیز, کمی شکسته شده بود ولی مهربانی در صدا و نگاهش همچنان موج می زد. از راه دور , برای این استادان زبانشناسی ایران, سلامتی و بهروزی آرزومندم.

شمالو زرندی !

در کرمان "باد شمال" به بادی اشاره دارد که "هوا را ملایم کند."( فرهنگ لغات و اصطلاحات مردم کرمان,دکتر ابوالقاسم پورحسینی, ص 48) البته بادی که از شمال کرمان بوزد ویا از شمال غربی کرمان, یعنی جهت کوهپایه کرمان, بوزد خنک است و موجب لطافت و خنکی بیشتر هوا را فراهم می کند. برخی ترکیب" باد شمالو زرندی" یا " شمالو زرندی" را استفاده می کنند که به همین هوای خنک اشاره کنند.می گویند جمعی از حاجیان کرمانی در مکه نشسته بودند و هوا گرم بوده است. نسیمی بر می خیزد. یکی از حاجیان, غاقل از آنکه در مکه است و نه در کرمان, رو به دیگران می کند و می گوید:" های های. شمالو زرندی اومد. خنک شدیم!"