بهمن که می آید کوهنوردان کرمانی از دو چیز حرف می زنند: یکی تلخ و دیگری شیرین. از حادثه جان باختن چهار کوهنورد در کوه پلوار در بهمن ماه 1376  و از رفتن به علم شاه جیرفت. نرگس زار های علم شاه و آبشار وروار جاذبه ای عجیب بر ذهن کوهنوردان کرمانی دارد و آقا بختیار جلالی  دوازده سال است که بهمن ماه به علم شاه رفته است. اتفاقا بهمن 76 در  علم شاه بود که برای کمک به کوهنوردان گرفتار آمده در کوه پلوار به سرعت به کرمان برگشت و به اتفاق چند تن دیگر با هلی کوپتر به پلوار اعزام شد و جان دو کوهنورد را نجات داد. بهمن ماه 1384 این توفیق حاصل آمد که با آقا بختیار جلالی و 9 نفر دیگر به علم شاه برویم. برنامه ای سه روزه را اجرا کنیم که تا ابد در یادمان خواهد ماند.( به صعود به قله علم شاه در ده نما مراجعه کنید) نخست با جبال بارز آشنا شویم و بعد تصاویری دیگر از برنامه را مرور کنیم.

جبال بارز

رشته کوهی در جنوب شرقی استان کرمان, با جهت شمال غربی - جنوب شرقی, مابین شهرستانهای بم( در شمال) و جیرفت ( در جنوب). جبال بارز از شمال غرب به کوه های ساردوئیه و از جنوب شرق به کوههای شاهسواران و نمداد پیوسته است.ارتفاع بلندترین قله آن نسبت به سطح دریای آزاد 3741 متر است.... ظاهرا کوه بارجان در جیرفت, که در کتاب مسالک و ممالک مفقود شده جیهانی از آن یاد شده است, با کوه بارز امروزی مطابقت می کند.به نوشته جیهانی , در قرن سوم, هنگام ورود یعقوب لیث به کرمان, مردم جیرفت عصیان کردند و شوکت مردم جیرفت به ناحیه کوه بارجان بود که کوفج( قفص, کوفج, یا کوچ) ها در آن زندگی می کردند.... صاحب حدود العالم نیز از کوه بارجان در منطقه جیرفت نام برده است.

تاریخ قوم بارز به پیش از اسلام می رسد و نام این قوم از دوره ساسانیان در متون ضبط شده است. نخستین بار نام بارجان( یا بارزان) در کارنامه اردشیر بابکان آمده است. اردشیر پس از کشتن کرم در کرمان, دوباره به جنگ بارزان ( اهالی بارزان) می رود... ظاهرا در جبال بارز علاوه بر قوم بارز اقوام دیگری نیز مانند قفص و کوفج زندگی می کرده اند. به نوشته اصطخری در قرن چهارم بلوچها و بارزها غیر از فارسی به زبان دیگری هم تکلم می کرده اند... مردم جبال بارز, که در تاریخ به قبایل کوفج( در تداول امروزی: کوچ) معروف بوده اند در همین منطقه با شاهان آل بویه به نبرد پرداخته اند. هنگامی که معزالدوله( پس از 336) کرمان را تصرف کرد به جنگ کوفچان ( کوفچها, قفصها) به خیرفت رفت. کوفچها معزالدوله را در فارد ( دهستان دلفارد در ناحیه ساردوئیه نزدیک منطقه جبال بارز کنونی) شکست دادند... به نوشته مقدسی, کوههای بارز پردرخت و آباد, و رفتن به آنجا دشوار بوده است و در آن معادن نقره و آهن یافت می شده است.

امروزه در استان کرمان طایفه جبال بارزی زندگی می کنند. جمعیت کوچنده ( چادرنشین) آنان طبق سرشماری 1366 , 13840 تن ( 2475 خانوار) بوده است.... چادرنشینان جبال بارز به شش طایفه بزرگ, و هر طایفه به چند تیره و هر تیره به چند حشم تقسیم می شوند. طوایف آن به ترتیب عبارتند: 1) امجزی با 601 خانوار... 2) جبال بارزی خانکی با 84 خانوار...3) جرجندی با 849 خانوار...  4) گاوکانی با 461 خانوار ...  5) مسکونی با 367 خانوار...   6) منظری توکلی با 113 خانوار.

( دانشنامه جهان اسلام- حرف ب - جزوه دوم-1371)

پس از دیدن ده تصویر موجود در صعود به قله علم شاه در ده نما - دیدن این چند تصویر هم خالی از لطف نیست:

شهر جیرفت: مهندس مشایخی از فعالان کوهنوردی جیرفت

سه راهی خرپشت: ابتدای جاده خاکی روستای رودفرق

سنگی زیبا : نشانی از رسیدن به روستای رودفرق

نرگس زارهای علم شاه: قبل از آبشار وروار

·          فهرست مطالب کوهنوردی در کرمان

·          کوه های کرمان

·          کوهنوردان کرمانی

·          سنگنوردان کرمانی

·          پیشکسوتان کوهنوردی کرمان

·          گزارش برنامه ها

·          نشریات کوهنوردی کرمان

·            گروه های کوهنوردی کرمان

·          گیاهان کوه های کرمان

·          عکس های منتخب